Een land dat gastvrijheid serieus neemt, begint bij de wc

Al meer dan 15 jaar werk ik in de horeca. En als er één ding is dat ik weet, is het dat gastvrijheid zit in meer dan de grote dingen. Het zit in de basis. Een glimlach. Een schoon glas. Maar ook: een plek waar je naar de wc kunt.

Overal ter wereld praktisch gratis naar de wc. Behalve hier.

Al van jongs af aan viel het me op tijdens het reizen: overal kon ik gewoon naar de wc, en nergens kostte het me geld. Ook afgelopen jaar reisde ik door Azië en kon ik overal gratis naar de wc. In Taiwan fietste ik vier weken over het eiland en hoefde ik nooit in de bosjes te plassen; elke 7-Eleven: gratis schone wc. In Hong Kong zie je posters met een pledge om de wc schoon te houden. In China schone openbare wc's in vrijwel elke straat. Cambodia, Thailand; elk restaurantje laat je gewoon even plassen, ook als je niks bestelt. In Dubai ging ik naar de wc in malls waar ze de wc schoonmaakten na elk bezoek. En het kostte mij helemaal niks.

En dan Nederland. Een van de rijkste landen ter wereld. 700 openbare toiletten voor 18 miljoen mensen. Parijs alleen al heeft er meer. Een bezoekje aan een "openbare" wc in een stad kost je vaak al bijna een euro en je betaalt tegenwoordig naast je treinkaartje ook nog €1,10 op de meeste stations. Wie dat niet heeft of niet kan wachten tot die een wc vindt, heeft pech.

Dat is geen ongemak. Dat is uitsluiting.

Want niet iedereen kan dit betalen of het ophouden. Ouderen niet. Mensen met een darmaandoening niet. Zwangere vrouwen niet. Kleine kinderen niet. Maar we doen als samenleving alsof dat wel zo is. Alsof plassen iets is wat je thuis regelt en anders maar even wacht.

Een derde van de Nederlanders zegt dat het hun levenskwaliteit raakt. De helft van alle ouderen slaat weleens een uitje over. Mensen met een chronische aandoening durven niet op pad. Daklozen kunnen nergens terecht. Het MDL Fonds noemt Nederland een "wc-woestijn." En eerlijk gezegd vind ik dat best gênant voor ons land.

En dan het verschil tussen mannen en vrouwen.

Overal staan plaspalen. Fijn als je staand kunt plassen. Maar als vrouw? Of als iemand die een zitwc nodig heeft? Dan mag je zoeken. Er zijn er minder, ze zijn moeilijker te vinden, en de helft van de tijd zijn ze ook nog eens dicht. Het is 2026.

Wat je er zelf aan kunt doen.

Aan iedereen die in een horecazaak werkt: overweeg je wc open te stellen voor passanten. Ja het kost je schoonmaaktijd (maar goed, je moet ze volgens mij sowieso al schoonmaken toch?). Ja het is niet altijd leuk. Ik heb zelf lang genoeg wc's staan schrobben om dat te weten. Maar het is ook de simpelste manier om te laten zien dat je zaak gastvrij is. Je hebt er geen marketingbudget voor nodig. Mensen onthouden het. En je kunt je aanmelden bij WC Wijzer zodat mensen je ook daadwerkelijk kunnen vinden.

En aan iedereen die wél naar de wc kan: laat hem ook gewoon een beetje netjes achter voor de volgende. Gastvrijheid is niet alleen iets van de horeca. Het is ook hoe we met elkaar omgaan.

Het wordt tijd dat we in Nederland stoppen met doen alsof een wc een luxe is. Het is het absolute minimum. Van gastvrijheid, en van menselijkheid.